niedziela, 27 września 2015

WSiP ocenzurował Dantego!

 "Podstęp w sumieniu sprawiający rany,
Krzywdzi tak tego, co na wierność liczy,
Jak co ufnością nie był warowany".

Dante Alighieri, "Boska komedia"


Mój starszy syn od września chodzi do liceum. Kiedy nieopatrznie zostawił na stoliku podręcznik do języka polskiego, chciałam odłożyć książkę na półkę, ale jakoś tak przypadkowo otworzyła mi się w miejscu poświęconym "Boskiej komedii" Dantego Alighieri. Z ciekawości zerknęłam.

Część poświęcona utworowi rozpoczyna się od  tekstu "Zanim przeczytasz...", z którego uczeń dowiaduje się, że Dante napisał poemat religijno-polityczny złożony z trzech części, a "Piekło" jest pierwszą z nich. Tekst kończy się poleceniem: "W Dantejskim piekle różne kategorie grzeszników pokutują w dziewięciu kręgach, pilnowane przez diabły i potwory. Które grzechy współczesnych ludzi, twoim zdaniem, zasługują na szczególne potępienie, a które można uznać za lekkie. Zrób listę i zaprojektuj piekielne kręgi, a potem sprawdź, czym zaskoczy cię Dante."
Któż by nie chciał zaprojektować innym piekła, prawda?


Niżej autorzy podręcznika umieścili tekst "Pieśni III", "Pieśń V" oraz polecenia ułatwiające analizę i interpretację wspomnianych fragmentów dzieła, a potem krótki wyciąg z "Człowieka średniowiecza" J. Le Goffa na temat symboliki liczb, mający wesprzeć uczniów w odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób utwór Dantego wyraża fascynację tą symboliką.

I wreszcie powrót do polecenia danego na wstępie. Jako pomoc tabela przedstawiająca dantejskie piekło, z którym uczniowie mają porównać to zaprojektowane przez siebie.   




Zbliżenie na tabelę z pewnością zaskoczy tych, którym zdarzyło się przeczytać dzieło Dantego.


Kliknij, aby powiększyć.


Próżno szukać w tabeli zazdrośników i ludzi pysznych, a także apatycznych i pesymistów pogrążonych w bagnistych wodach Styksu, który od krwi pieni się na czerwono, gdyż potępieńcy biją się ze sobą, szarpią, kopią i gryzą.

To, co autorzy podręcznika zrobili z VII dantejskim kręgiem piekielnym, to się po prostu w głowie nie mieści. Brakuje tyranów zanurzonych we wrzącej krwi,  hazardzistów kaleczonych przez harpie i ludzi trwoniących dobra rozszarpywanych przez psy, a także (jakże politycznie poprawnie) nie wspomniano o sodomitach biegających nago po rozgrzanym piasku i ranionych przez deszcz ognia.

W kręgu VIII nie ma rozpustników i nierządnic stojących po szyję w cuchnącym kanale "jakby wszech kloak brud mieścił pospołu".
Inne pominięcie można by uznać za wyparcie. Brakuje fałszerzy dręczonych trądem, gniciem ciała i wrzodami, w tym "fałszerzy słowa", czyli kłamców trawionych dodatkowo gorączką, wynikiem której jest wydzielanie wyjątkowo cuchnącego potu (oszuści stanowią u Dantego odrębną kategorię potępieńców).


Zirytowało mnie także jedno z pytań umieszczonych pod tabelą: "jakie nowe grzechy pojawiły się w ostatnim stuleciu, a jakie nie zmieniły się od czasów Dantego". Jak można pisać podręczniki i być takim religijnym ignorantem?

I jeszcze jedna uwaga. Chodzi o pisownię wyrazu "Dantejskie" w miejscu "dantejskie". Obie są dopuszczalne, ale ta druga jest bardziej powszechna ze względu na frazeologizm "dantejskie sceny". Użycie dużej litery w podręczniku uważam za manipulację, której celem jest przekonanie odbiorcy, że opis piekła w "Boskiej komedii" jest po prostu pomysłem Dantego. Tymczasem każdy jako tako wykształcony człowiek wie, że florencki poeta czerpał pełnymi garściami z teologii i systemów filozoficznych średniowiecza, a jego dzieło wyraża przekonania epoki.

Podręcznik do języka polskiego dla liceum i technikum nosi piękny tytuł "Nowe lustra świata". Cóż, moralny relatywizm, tolerastia, poprawność polityczna i perswazyjny prymitywizm w części poświęconej "Boskiej komedii" Dantego odbijają się mocno i rażą w oczy. Dla autorów, recenzentów podręcznika oraz ich mocodawców mam jednak złą wiadomość. Od czasów Dantego nic się nie zmieniło. Kłamstwo, łajdactwo, prostytucja i zboczenie budzą taką samą odrazę jak przed wiekami.
Rzekłam.

9 komentarzy:

  1. "Podręcznik do języka polskiego dla liceum i technikum nosi piękny tytuł "Nowe lustra świata".

    - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

    bo to nie są lustra, ale różowe okulary.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Racja. Rzeczywiście łatwiej przyjdzie dzieciakom zaakceptować coś, co nigdy miało nie budzić niechęci. O tym, że było inaczej dowie się garstka najbardziej dociekliwych i nawet jeśli powie o tym reszcie, to i tak ta reszta nie uwierzy, bo przecież gruntowne "wiadomości" ma czarno na białym w podręczniku.

      Usuń
  2. Ciekawe, ilu nauczycieli zauważyło te braki? A jeśli zauważyli, czy zwrócili uwagę wydawcy, czy wolą przemilczeć.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. To drugie wydanie książki, była więc szansa, by wprowadzić poprawki.

      Usuń
  3. Uhuhu taki blog i ja go dopiero teraz znalazłem? Obserwuję!

    OdpowiedzUsuń
  4. Nomen omen: po kliknięciu w obserwowani pojawiła się informacja "Pierwszy krąg" :]

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Obserwujemy się więc wzajemnie :) . Sądzę, że poglądy mamy zbliżone. Bardzo podobał mi się Pana tekst: http://graf-zero.blogspot.com/2013/04/nie-mamy-zadnego-prawa-do-szczescia-cs.html
      Mam podobne przemyślenia, choć nie umiałabym ich tak zręcznie ująć w słowa.

      Usuń
    2. To niestety nie mój tekst, a wybitnego pisarza (z pewnością Pani znanego) C. S. Lewisa. Podałem informację w tytule i w nagłówku, ale rozumiem że mogła umknąć :)
      Moje są niestety znacznie słabsze - najlepiej idzie mi wynajdywanie błędów u innych :)

      Usuń
    3. C.S. Lewis.... tak... bardzo mi się podobał ten tekst :) . Rzeczywiście jest informacja w tytule, ale nie wiem dlaczego, przyjęłam, że rozwinął Pan w formie eseju cytat zaczerpnięty z jakiegoś utworu pisarza. W każdym razie świetnie, że taki tekst jest w sieci.
      Podobał mi się także Pana artykuł o "Hiszpance" na Blogpublice http://blogpublika.com/2015/02/05/o-co-chodzi-w-hiszpance-prob-interpretacji-i-oceny-filmu/ Byłam na tym filmie i wyszłam mocno rozczarowana, a po przeczytaniu Pana uwag chętnie obejrzałabym ten film jeszcze raz. Mnóstwo intrygujących rzeczy Pan dostrzegł.

      Usuń

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...